Je bent erover uit: het moet helemaal anders met die tuin van je! Jouw tuin ziet er niet uit en past niet bij hoe jij hem wilt gebruiken… Maar wat moet het dan wél worden? Grote kans dat je in je dagelijkse omgeving weinig tuinen ziet, waarvan je echt onder de indruk bent. En die gemeentelijke perkjes…tja. Lees verder om erachter te komen waar je tuininspiratie op kunt doen.
Of maak gebruik van mijn gratis tool Tuin Kompas en ontvang een superinspirerend tuinidee (incl. moodboard) dat jou op het lijf is geschreven. Het kost je minder dan 3 min.
Welke tuinen in Nederland kun je bezoeken voor tuininspiratie?
Papier is geduldig, luidt een bekend gezegde. Ik vind het daarom dus het beste om ‘in real life’ tuinen en parken te bezoeken om inspiratie op te doen. Dit kost natuurlijk wel wat tijd en moeite, en daarom geef ik hieronder een paar voorbeelden dicht bij huis.
Gewoon in Nederland kun je bijvoorbeeld naar de Tuinen van Appeltern gaan. Tegenwoordig heet dit park Appeltern Adventure Garden. Het is een groot tuininspiratiepark waar allerlei verschillende stijlen aan bod komen. Er zijn wel 200 voorbeeldtuinen te zien, die onderdeel zijn van een charmant geheel. Elke voorbeeldtuin heeft een eigen thema. Zo vind je er bijvoorbeeld een bourgondische tuin, een tuin met strandgevoel, een wadi-tuin, een formele loungetuin en een balkontuin. Een bezoekje aan dit park geeft daarom een goed idee van wat er allemaal mogelijk is. Je zult hoe dan ook een fijne dag hebben in het mooie groen. Een bezoek aan Appeltern is dus echt een aanrader als eerste stap om je te oriënteren op een nieuwe tuin.
Heel recent is Park of Dutch Dreams aangelegd in Doetinchem, direct aan de Oude IJssel. Verschillende gerenommeerde ontwerpers (Piet Oudolf, Nico Wissing, Climmy Schneider, Jaqueline van der Kloet, Bart Hoes, en Tom de Witte) zijn ingevlogen om dit park van 8000 vierkante meter te voorzien van prachtige beplanting. Dit park wordt omschreven als een groen kunstwerk en moet een échte trekpleister worden voor planten- en tuinliefhebbers. De aanleg begon in 2022 en je kunt nu dus al een aardige indruk krijgen van de beplanting.
Een ‘goude oude’ is daarentegen het Dr. Jac. P. Thijssepark in Amstelveen. Dit park ligt aan de rand van het Amsterdamse bos met nog twee zogenoemde ‘heemparken’ in de buurt. Heemparken zijn bedoeld om inheemse en wilde flora in gemeenschappen te laten zien. Het park is halverwege de vorige eeuw aangelegd. Het is sinds 2011 zelfs een rijksmonument. Het Dr. Jac. P. Thijsepark zelf bestaat uit grote tuinkamers met elk een eigen sfeer, die wel natuurlijk aan doen maar geen letterlijke mini-landschapjes zijn. De andere twee heemparken zijn landschappelijker qua stijl.
Twee andere Nederlandse evergreens om tuininspiratie op te doen, zijn Trompenburg (in Rotterdam) en Clingendael (bij Den Haag). Clingendael is een 17e eeuws landgoed, wat grotendeels in de Engelse landschapsstijl is aangelegd. Het absolute highlight van dit park is de historische, Japanse tuin. Deze is al ruim 100 jaar oud, en werd geïnspireerd door een bezoek van de barones aan Japan. Vanwege de kwetsbaarheid is die slechts een paar weken per jaar geopend in het najaar en het voorjaar. Probeer een bezoek zo uit te kienen dat het er nog een beetje rustig is. Dan kun je toch het beste van de sfeer genieten! Naast de Japanse tuin, is er ook nog een zeer kleine Oud-Hollandse tuin. Heel indrukwekkend zijn de rododendrons in het Sterrenbos, maar er gaan toch echt decennia over heen voordat je van zo’n resultaat kunt genieten.
Ook Trompenburg is een historische tuin. Het hoort bij een voormalige buitenplaats en werd begin 19e eeuw aangelegd. In de twintigste eeuw werd het arboretum ontwikkeld. Een arboretum is een verzameling van bomen. Ondanks dat er een bomen- en plantencollectie beheert wordt, doet het meer aan als een mooi park en bestaat het uit diverse tuinen. Zo is er een formele tuin en, een persoonlijke favoriet, de tuin excelsior. Trompenburg is ook een aanrader als je geïnteresseerd bent in voedselbossen. In de Overtuin zijn verschillende types voedselbos aangelegd. Als je dan toch in de buurt bent, kun je ook even lang het park op het Leuvehoofd. Dat is door Piet Oudolf ontworpen.
Ook de Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht zijn meer dan een plantenverzameling. Er zijn verschillende tuindelen, en er worden ook nieuwe delen aan toegevoegd. Hier is ook zo’n indrukwekkende tunnel van blauwe regen (ook wel loofgang genoemd) dat zelf die iets te vaak geziene plant weer interessant wordt.
Mooie tuinen zijn ook opvallend vaak te vinden bij musea. Piet Oudolf ontwierp tuinen voor Museum Voorlinden en Singer Laren. Daar is ook een daktuin van zijn hand te zien. Ook het Kranenburgh museum in Bergen heeft een zeer aantrekkelijke tuin.
Je kunt natuurlijk ook tuininspiratie opdoen door kwekers te bezoeken. Echt een prachtige kwekerij is De Hessenhof in Ede. Wat een heerlijke plek! Vooral op de moederbedden kun je veel tuininspiratie opdoen.
Ten slotte zijn er in het hele land verschillende initiatieven waarbij privé-tuinen worden opengesteld voor het publiek. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens het Groei&Bloei Open Tuinenweekend, maar in Rotterdam heb je bijvoorbeeld ook De Verborgen Tuinen. De privétuin Tuinen der Verwondering in Noord-Brabant is een echte droomtuin.
Zijn tuinshows of tuinfestivals nog een optie?
In Nederland lijken tuinshows een bijna uitgestorven fenomeen. Na de teleurstellende editie in Almere, is de Floriade er definitief mee gestopt. In 2023 heeft het tuinfestival Gardenista ook niet meer plaatsgevonden. In Engeland is het beroemde RHS Chelsea een fenomeen. Het is gelukkig ook mogelijk om hier online en via de BBC een indruk van te krijgen, want een bezoekje is niet eenvoudig of goedkoop. De RHS (Royal Horticultural Society) organiseert naast Chelsea nog andere shows op de Britse eilanden. Het Internationaal Tuinenfestival op het landgoed Chaumont-sur-Loire staat nog op mijn persoonlijke lijstje om eens te bezoeken. Dit festival vindt ook jaarlijks plaats en is ook het gehele groeiseizoen geopend (in tegenstelling tot bijvoorbeeld Chelsea).
Tijdschriften blijven relevant voor tuininspiratie!
Ondanks het internet, zijn tijdschriften nog steeds een relevante bron voor tuininspiratie. Als je namelijk niet precies weet waar je naar zoeken moet, zul je op Google of Instagram écht maar een tipje van de ijsberg zien van wat er allemaal mogelijk is. Tuin en Landschap is een toonaangevend blad in Nederland, maar dit is eerder een vakblad gericht op tuin- en landschapsarchitecten en hoveniers.
Groei & Bloei is een Nederlands tijdschrift over tuinieren en tuininspiratie. Dít tijdschrift richt zich ook op particulieren. Groei & Bloei brengt ook losse specials uit, bijvoorbeeld over de natuurlijke tuin. In Engeland lijkt een breder publiek zich te interesseren voor toonaangevende tuinen, en daar heeft het tijdschrift Gardens Illustrated zijn oorsprong. Ze omschrijven zichzelf ook wel als de Vogue van de tuinwereld, en worden wereldwijd in 70 landen verkocht. Voor velen is het de ultieme droom om eens met hun tuin in Gardens Illustrated te staan. Als je eenmaal wat namen van tuinontwerpers kent, kun je meer voorbeelden van tuinontwerpen vinden op hun websites zoals hier.
Bijna 3000 boeken over tuinontwerpen op bol.com: waar begin je?
Er zijn natuurlijk ook veel boeken geschreven over tuinen en tuinieren. Helaas zijn die niet allemaal even goed, maar boeken zijn zeker een goede bron van tuininspiratie. Een overzicht van verschillende tuinstijlen en tuinelementen vind je in het schitterende coffee-table book The Garden van Toby Musgrave. Er staan vele geweldige foto’s in dit boek van prachtige tuinen in uiteenlopende stijlen en sferen. Dit boek laat ook een groot scala aan interpretaties zien van allerlei tuinelementen, zoals pergola’s en waterelementen. Een goed startpunt dus voor het oriënteren op een nieuwe tuin.
De meest beroemde en toonaangevende tuinontwerper van dit moment, is waarschijnlijk Piet Oudolf. Hij heeft het werken met natuurlijk-ogende beplanting en siergrassen bekend gemaakt. Dit is/was een vernieuwende stijl ten opzichte van de vroeger gangbare focus op grote, doorgekweekte bloemen en ‘nette’ kale, zwarte grond. Er zijn ook meerdere tuinboeken verschenen van de hand van deze Nederlandse ontwerper. Vers van de pers is echter het overzichtswerk Piet Oudolf aan het werk. Dit boek uit 2023 is geweldig om je te laten inspireren voor tuinen in zijn stijl, want zo’n beetje het hele oeuvre van Piet Oudolf is er in opgenomen. Naast de adembenemende foto’s, bevat dit boek ook veel van zijn ontwerptekeningen.
De Britse tuinontwerper Noel Kingsbury heeft een goed boek geschreven over kleine tuinen: De nieuwe kleine tuin. Het grappige is dat hij hierin vaak verwijst naar Nederlandse voorbeelden, omdat we het hier relatief vaak met een kleinere tuin moeten doen. Ik heb de indruk dat dit boek bedoeld is als gids voor mensen die zelf met hun tuin aan de slag willen gaan. Door de vele voorbeelden is het wat mij betreft echter met name een waardevolle inspiratiebron voor de diverse mogelijkheden in een kleine tuin.
Planting in the post-wild world van Thomas Rainer en Claudia West is een redelijk diepgaand boek over het ontwerpen met gelaagde plantgemeenschappen. Ik denk dat dit boek een stap te ver gaat voor de gemiddelde leek of zelf hobbyist, maar het is toch de moeite waard om er eens doorheen te bladeren. Dit boek laat namelijk veel voorbeelden zien van vooruitstrevende, groene tuinontwerpen in verschillende stijlen: van formeel tot informeel, van conceptueel design tot meer relaxte vormgeving.
Laat je inspireren door de natuur!
Tegenwoordig is de natuur een belangrijke bron van inspiratie voor veel tuinontwerpers. Zo is Piet Oudolf onder andere geïnspireerd door Amerikaanse prairies. Het voorbeeld van de Amstelveense heemtuinen laat natuurlijk zien dat dit absoluut geen nieuw fenomeen is. Toch lijkt het verlangen om natuurlijk-aandoende plekken te creëren toe te nemen, nu vandaag de dag het beleven van échte natuur voor velen niet meer zo eenvoudig bereikbaar is. Zeker in Nederland zijn de plekjes schaars en klein. Als we dan af en toe (in het weekend of tijdens de vakantie) naar een natuurgebied(je) gaan, merken we hoe ontspannend dat is. Het is een fijne beleving om buiten in het groen te zijn. Dat gevoel wil je dan natuurlijk graag weer oproepen als je thuis buiten in de tuin bent.
Waar voel jij je het prettigst: in een stil bos of als de wind een bloemenweide zachtjes laat wiegen? Het antwoord op een dergelijke vraag is het uitgangspunt voor je nieuwe tuin, wanneer je je wilt laten inspireren door de natuur. Wil je het gevoel van een bos creëren in je tuin, probeer je misschien het spel van ligt en schaduw op te roepen met kleinere boompjes. Daartussen plaats je dan misschien varens, die typisch zijn voor vochtige bossen. Voor de paden kun je dan bijvoorbeeld kiezen voor een zachte ondergrond van houtsnippers of boomschors. Je kunt hierbij kiezen voor een relaxte, organische vormgeving, maar zeker ook voor een meer strakke, moderne vormgeving van de tuin.
Tuininspiratie op reis.
Net als barones Marguérite van het landgoed Clingendael kun je je natuurlijk ook laten inspireren op een mooie reis. Ik weet niet of jullie dit ook zo ervaren, maar ik krijg soms ook het idee dat er in andere landen veel meer zorg en aandacht uitgaat naar tuinen en openbaar groen. Ik denk dan terug aan reizen naar Cornwall, Malta, de Peloponnesos, of Zuid-Duitsland.
Deze bron van inspiratie kent wel één grote valkuil. Hoe laat je zo’n buitenlandse stijl werken in de Nederlandse context? Dit vraagt om wat ontwerp-finesse, want tuinen als vakantiesouvenir mislukken helaas maar al te vaak.
Zo kun je dus tuininspiratie opdoen!
Om je te oriënteren voor een nieuwe tuin is het dus goed om daadwerkelijk tuinen te bezoeken en in het echt te beleven. Aangezien dit tijdrovend kan zijn, heb ik je ook wat boekentips gegeven. Vooral de momenten dat je écht van de natuur geniet, zijn goede inspiratiebronnen. Je zult een authentiek resultaat bereiken met je nieuwe tuin door meer vanuit een bepaalde sfeer te werken dan concrete stijlvoorbeelden te volgen.
Als je weet wat je wilt, kan het ontwerpproces beginnen. Je kunt hiervoor ook de hulp inroepen van een tuinontwerper voor een tuinadvies of compleet tuinontwerp. Lees hier verder voor meer informatie daarover.
Heb jij nog tips om tuininspiratie op te doen? Deel ze hieronder!
Of maak gebruik van mijn gratis tool Tuin Kompas en ontvang een superinspirerend tuinidee (incl. moodboard) dat jou op het lijf is geschreven. Het kost je minder dan 3 min.
No Comments